แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง
เศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร
เศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวคิดที่ยึดหลักทางสายกลางคือ    พอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันที่ดี ในการดำรงชีวิต และปฏิบัติตนของประชาชนทุกระดับ ตั้งแต่ระดับครอบครัวระดับชุมชน จนถึงระดับรัฐ   เพื่อการดำเนินชีวิตอย่างชาญฉลาด และสามารถดำรงอยู่ได้ท่ามกลางสภาพการแข่งขันและการเปลี่ยนแปลงของยุคโลกาภิวัฒน์  ทั้งนี้ต้องอาศัยความรอบรู้ รอบคอบ    และความระมัดระวังอย่างยิ่งในการนำวิชาการต่าง ๆ มาใช้ในการวางแผนและดำเนินการทุกขั้นตอน  และขณะเดียวกันจะต้องเสริมสร้างพื้นฐานจิตใจ ของคนในชาติโดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ของรัฐ  นักวิชาการ  นักธุรกิจในทุกระดับ  ให้มีจิตสำนึกคุณธรรม ความซื่อสัตว์สุจริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ดำเนินชีวิตด้วยความอดทน ความเพียร มีสติปัญญา  และความรอบคอบ เพื่อให้สมดุล   และพร้อมต่อการรองรับการ
เปลี่ยนแปลง อย่างรวดเร็ว และกว้างขวาง ทั้งด้านวัตถุ สังคม สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรมจากโลกภายนอก ได้เป็นอย่างดี

ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไป และไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น
สามารถนำมาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น มีการจัดทำบัญชีรับ จ่ายในครัวเรือนมีกิจกรรมเพื่อลดรายจ่ายใน
ครัวเรือนเช่น เลี้ยงสัตว์ ปลูกพืชผักสวนครัว การแปรรูปผลผลิต เป็นต้นมีกิจกรรมเพื่อลดต้นทุนการผลิต
ในการประกอบอาชีพของครัวเรือน เช่น ใช้ปุ๋ยชีวภาพ ปุ๋ยอินทรีย์

ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับของความพอเพียงนั้นจะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการกระทำนั้น ๆ อย่างรอบคอบ  นำมาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น
- ลดการใช้จ่ายฟุ่มเฟือยในครัวเรือน หรือลด ละเลิก อบายมุข
- ครัวเรือนเกษตรทำเกษตรกรรมผสมผสาน ทำไร่นา สวนผสม หรือวนเกษตร เกษตรทฤษฎี
  ใหม่เกษตรธรรมชาติ หรือเป็นครัวเรือนที่ประกอบอาชีพสุจริต
- ครัวเรือนมีกิจกรรมที่เพิ่มรายได้ เช่น ทำอาชีพเสริม

การมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้น
 โดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นคาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตทั้งใกล้และไกล นำมาปรับใช้ เช่น
- มีวินัยการออม และออมทรัพย์ไว้กับกลุ่มกองทุนในชุมชน เช่น กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต
- กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง หรือกองทุนอื่น ๆ ในชุมชน
- เข้าร่วมกลุ่มเป็นสมาชิกกลุ่มต่าง ๆ ในชุมชน เช่น กลุ่มอาชีพ กลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
- สามารถบริหารจัดการครอบครัวได้ดี และเป็นครอบครัวที่อบอุ่น
 
เงื่อนไขความรู้  หมายถึง ความรอบรู้    รอบคอบ และระมัดระวังในการดำเนินชีวิต
 
เงื่อนไขคุณธรรม หมายถึง ความซื่อสัตย์ สุจริต ขยัน อดทน แบ่งปัน
 การปฏิบัติตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง
- ยึดหลัก พออยู่ พอกิน(ปลูกพืชผักสวนครัว ปลูกไม้ผล พืชสมุนไพร) พอใช้ (ใช้เท่าที่จำเป็น) 
  รู้จักพอประมาณไม่ยึดติดกับวัตถุนิยม (เครื่องอำนวยความสะดวก)
- ยึดความประหยัด ตัดทอนค่าใช้จ่าย ลดความฟุ่มเฟือยในการดำรงชีวิต
- ยึดถือการประกอบอาชีพด้วยความถูกต้องและสุจริต
  ละเลิกการแก่งแย่งผลประโยชน์ และแข่งขันในการค้าขาย ประกอบ      อาชีพแบบต่อสู้กันอย่าง รุนแรง
- มุ้งเน้นการหาข้าวหาปลา ก่อนมุ่งเน้นหาเงินหาทอง
- มีวิถีชีวิตที่เรียบง่าย ประหยัด ไม่ฟุ้งเฟ้อ ฟุ่มเฟือย
- ให้ยึดถือทางสายกลาง รู้จักพอ พอดี พอประมาณ และพอใจ
- มีความเมตตาเอื้ออาทรต่อกัน ร่วมมือและช่วยเหลือกัน ไม่เบียดเบียนกัน ไม่เอารัดเอาเปรียบ
- ประกอบกิจการด้วยความขยันหมั่นเพียร ซื่อสัตย์ สุจริต ใฝ่หาความรู้เพื่อนำมาใช้ให้เป็น  ประโยชน์
- สามารถพึ่งตนเอง ให้สามารถพออยู่ พอกิน ไม่เดือนร้อน ไม่ตกเป็นทาสของอบายมุข วัตถุนิยม และบริโภคนิยม

หัวใจหลัก คือ การครองตนในทางสายกลาง คือ พอประมาณ มีเหตุผล สร้างภูมิคุ้มกัน และมีบทบาทในการช่วยประเทศ
         “ การพออยู่พอกิน ไม่ได้หมายความว่า ไม่มีความก้าวหน้า มันจะมีความก้าวหน้า แค่พอประมาณ ถ้าก้าวหน้าเร็วเกินไป  เปรียบเหมือนการวิ่งขึ้นเขายังไม่ถึงยอดเขาหัวใจวาย แล้วก็หล่นจากเขา ถ้าบุคคลหล่นจากเขาก็ไม่เป็นไร แต่ว่าถ้าคน ๆ เดียวขึ้นไปวิ่งบนเขาแล้วหล่นลงมา บางทีทับคนอื่น ทำให้คนอื่นต้องหล่นไปด้วย อันนี้เดือดร้อน”

พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2544